Vlaams opleidingsverlof 2026: wat is er veranderd?
Laatste update: september 2026
Een werknemer vraagt of een avondopleiding onder Vlaams opleidingsverlof kan. Vorig jaar was het antwoord voor een halftijdse medewerker simpel: neen. Dit schooljaar kan het wel, als de opleiding erkend is. En de terugbetaling die jij als werkgever krijgt, ligt ruim 60 procent hoger.
Sinds 1 september 2026 geldt een hervormd Vlaams opleidingsverlof (VOV). De Vlaamse Regering heeft het stelsel tegelijk ruimer en strikter gemaakt: meer werknemers komen in aanmerking en je krijgt meer terug per uur, maar de voorwaarden voor de opleidingen zelf zijn strenger.
Wat betekent dat concreet voor jou? In dit artikel: wat er precies veranderd is, welke opleidingen nog meetellen, hoeveel je terugkrijgt en hoe je dat aanvraagt.
Kort samengevat: de terugbetaling stijgt van € 14,91 naar € 24,50 per uur. Werknemers vanaf 50% tewerkstelling komen opnieuw in aanmerking, in plaats van 80%. Werknemers kunnen voortaan structureel tot 250 uur per jaar opnemen als ze ook een opleiding op jouw voorstel volgen. Daartegenover staat een gesloten lijst van opleidingen die nog in aanmerking komen.
Wat is het Vlaams opleidingsverlof precies?
Het Vlaams opleidingsverlof is het recht van een werknemer om een erkende opleiding te volgen en daarvoor afwezig te zijn op het werk, met behoud van loon. Jij betaalt dat loon door op de gewone betaaldag en krijgt achteraf een forfaitaire terugbetaling van de Vlaamse overheid, per uur opleidingsverlof.
Dat loon mag je begrenzen tot een plafond dat elk schooljaar geïndexeerd wordt. Voor 2026-2027 bedraagt het € 3.864 bruto per maand, tegenover € 3.714 in 2025-2026 (Securex, Liantis, geraadpleegd op 28 september 2026).
Het stelsel geldt voor werknemers uit de privésector die werken in een vestiging in het Vlaamse Gewest. Werknemers uit de openbare sector vallen erbuiten (Securex, geraadpleegd op 27 september 2026).
Uitzendkrachten tellen wel mee, op voorwaarde dat de gebruiker bij wie ze werken tot de privésector behoort. Het uitzendkantoor is dan de werkgever: het vraagt de terugbetaling aan en moet ze doorstorten aan de gebruiker, die de loonkost voor de uren opleidingsverlof draagt. Het uitzendkantoor mag daarvoor een administratieve kost aanrekenen, als dat zo is afgesproken (Liantis, geraadpleegd op 27 september 2026).
Verwar het niet met het federale opleidingsrecht. Het jaarlijkse opleidingsplan en de vijf opleidingsdagen per werknemer zijn federale regels die jij als werkgever moet organiseren. Het opleidingsverlof is een Vlaamse regeling: de werknemer vraagt afwezigheid voor een erkende opleiding, en jij wordt voor die uren terugbetaald.
Wat is er sinds 1 september 2026 veranderd?
De belangrijkste wijzigingen: de terugbetaling, de toegang voor deeltijdse werknemers, de lijst van opleidingen, en het gemeenschappelijke initiatiefrecht, dat nu structureel wordt. Het schooljaar 2025-2026 was een overgangsjaar met tijdelijk strengere regels, uitdrukkelijk in afwachting van deze hervorming (Securex, geraadpleegd op 27 september 2026).
| Schooljaar 2025-2026 | Sinds schooljaar 2026-2027 | |
|---|---|---|
| Terugbetaling aan de werkgever | € 14,91 per uur | € 24,50 per uur |
| Minimale tewerkstelling | 80% en gemiddeld 28 uur per week | 50% van een voltijdse tewerkstelling |
| Maximum per jaar | 125 uur, tot 250 uur met een opleiding op voorstel van de werkgever, tijdelijk verlengd | 125 uur, tot 250 uur met een opleiding op voorstel van de werkgever, voortaan structureel |
| Examens examencommissie en EVC | 8 uur | 16 uur |
| Opleidingen | minder strikte afbakening | gesloten lijst van categorieën, extra uitsluitingen |
Bron: besluit van de Vlaamse Regering tot hervorming van het Vlaams opleidingsverlof, en Acerta, geraadpleegd op 27 september 2026.
Let op twee nuances. De drempel van 50% is geen primeur: het was de regel vóór 1 september 2025. De verhoging naar 80% gold alleen voor het schooljaar 2025-2026. Ook het bedrag van € 24,50 ligt boven het niveau van vóór de verlaging, want tot 2025 bedroeg het forfait € 21,30 per uur.
Welke werknemers hebben nu recht op opleidingsverlof?
Elke werknemer uit de privésector die in een Vlaamse vestiging minstens 50% van een voltijdse tewerkstelling werkt, komt in aanmerking. Het aantal uren wordt pro rata berekend volgens de contractuele tewerkstellingsbreuk van de maand maart vóór het schooljaar.
Haalde de werknemer in maart de 50% niet, dan is er een tweede kans. Dan geldt de tewerkstellingsbreuk van de maand waarin de eerste opleiding start, opnieuw op voorwaarde dat die minstens 50% bedraagt. Wie de uren optrekt vóór de eerste opleiding start, valt dus niet uit de boot.
Voor jou betekent dat: meer werknemers die een aanvraag kunnen indienen. Wie met veel deeltijdse werknemers werkt, in de handel, de horeca of de zorg, mag vanaf dit schooljaar opnieuw aanvragen verwachten van medewerkers die vorig jaar uitgesloten waren. Herkenbaar?
Welke opleidingen komen nog in aanmerking?
Precies hier wordt de hervorming strenger. Een arbeidsmarktgerichte opleiding geeft alleen nog recht op opleidingsverlof als ze tot minstens één van de categorieën uit het besluit behoort. Daarnaast moet ze minstens 32 contacturen of 3 studiepunten per jaar tellen, gegeven worden door een geregistreerde opleidingsverstrekker en in de opleidingsdatabank staan. Die afbakening geldt al sinds 1 juli 2026, zodat je vóór het nieuwe schooljaar kon nagaan welke opleidingen in aanmerking komen (Acerta, Securex, geraadpleegd op 28 september 2026).
Naast die arbeidsmarktgerichte opleidingen bestaan er loopbaangerichte opleidingen. Die volgt de werknemer na een traject loopbaanbegeleiding, met een attest en een persoonlijk ontwikkelingsplan dat uitlegt waarom de opleiding nodig is.
De categorieën die nog meetellen
De lijst is gesloten. Een opleiding moet gericht zijn op:
- Basiscompetenties: basisgeletterdheid, rekenvaardigheid, digitale basisvaardigheid of Nederlands voor anderstaligen.
- Een taal: Nederlands, Frans, Duits of Engels, tot en met niveau B1, met extern toezicht op de kwaliteit.
- Een knelpuntberoep op de recentste lijst van de VDAB.
- De klimaat- en energietransitie of de digitale transitie.
- STEM: technologische, technische, exact-wetenschappelijke of wiskundige kennis.
- Een toekomstig competentietekort, aangetoond door een onderbouwde competentieprognose.
- Een mentoropleiding.
- Het sociaal overleg in de onderneming, als werknemers- of werkgeversvertegenwoordiger.
- Een eerste diploma secundair onderwijs.
Die knelpuntberoepen zijn geen detail. Het besluit verwijst naar de recentste lijst die de VDAB publiceert: een opleiding die naar zo'n beroep leidt, geeft recht op verlof. Ons artikel over krapte en mismatch op de Belgische arbeidsmarkt gaat dieper in op die knelpuntberoepen.
Wat uitdrukkelijk uitgesloten is
Twee soorten opleidingen vallen sinds 1 september 2026 uitdrukkelijk af:
- opleidingen die de werknemer nodig heeft voor het werk waarvoor die is aangeworven, en die jij al moet betalen op basis van een wet of cao;
- noodzakelijke aanpassingsopleidingen: opleidingen die voortvloeien uit een interne organisatorische of technologische wijziging, en die enkel dienen om je werknemers te leren werken met een systeem, tool of werkwijze in hun huidige functie.
Voor die aanpassingsopleidingen bestaat één uitzondering. Tijdens de eerste zes maanden na de aanwerving geven ze toch recht op verlof, als ze arbeidsmarktgericht zijn en de nieuwe werknemer de nodige competenties voor de job nog niet heeft.
Nieuw is ook dat dezelfde opleiding nog maar één keer recht geeft op opleidingsverlof. Een bisjaar telt niet meer, tenzij de werknemer het getuigschrift door overmacht niet behaalde (Acerta, Securex, geraadpleegd op 28 september 2026).
Daarnaast blijft een reeks activiteiten uitgesloten, zoals al sinds 2025: onthaaltrajecten, peter- of meterschap, online opleidingsvideo's, lunch-and-learnsessies, bedrijfstheater, lerende netwerken en intervisie. Je onthaaltraject voor nieuwe medewerkers blijft dus nuttig, maar valt niet onder het opleidingsverlof.
Bedrijfsinterne opleidingen: eerst een preadvies
Gaat het om een bedrijfsinterne opleiding, dan heb je een gunstig preadvies nodig, een voorafgaand advies van het bevoegde Vlaamse departement. Een opleiding is bedrijfsintern als ze alleen openstaat voor één functieprofiel in je onderneming, alleen gericht is op de huidige functie, of gegeven wordt door iemand die onder jouw gezag werkt.
Het preadvies vraag je aan met een elektronisch formulier van het departement.
Hoeveel krijg je als werkgever terug?
Je krijgt € 24,50 per uur opleidingsverlof waarop de werknemer effectief recht heeft, beperkt tot het persoonlijke maximum voor dat schooljaar. Voor een voltijdse werknemer die 125 uur erkende opleiding volgt op eigen initiatief, is dat € 3.062,50: bijna € 1.200 meer dan vorig schooljaar.
Rekenvoorbeeld: drie werknemers
Neem drie werknemers die dit schooljaar een erkende opleiding volgen. We gaan ervan uit dat elke opleiding minstens zoveel uren telt als het maximum van de werknemer, en dat de opleiding volledig gevolgd wordt.
- Werknemer A, voltijds, 125 uur op eigen initiatief: 125 x € 24,50 = € 3.062,50. Vorig schooljaar: 125 x € 14,91 = € 1.863,75.
- Werknemer B, voltijds, 125 uur op eigen initiatief en 125 uur op jouw voorstel: 250 x € 24,50 = € 6.125. Vorig schooljaar: 250 x € 14,91 = € 3.727,50.
- Werknemer C, deeltijds aan 60%, op eigen initiatief: pro rata 125 x 60% = 75 uur, dus 75 x € 24,50 = € 1.837,50. Vorig schooljaar: € 0, want onder de drempel van 80%.
Samen goed voor € 11.025 terugbetaling dit schooljaar, tegenover € 5.591,25 voor dezelfde drie werknemers vorig jaar. Dat verschil komt uit twee hervormingen: het hogere forfait, en de lagere drempel die werknemer C opnieuw toegang geeft.
Onthoud wel dat het forfait vast is. Het volgt niet het loon dat je doorbetaalt, en wat je terugkrijgt kan dus hoger of lager liggen dan je werkelijke loonkost voor die uren.
Wat houdt het gemeenschappelijke initiatiefrecht in?
Een voltijdse werknemer kan per jaar tot 125 uur opleidingsverlof opnemen voor een opleiding op eigen initiatief. Volgt die daarnaast een opleiding op jouw voorstel, dan komen daar nog eens maximaal 125 uur bij, tot een totaal van 250 uur per jaar. Voor een deeltijdse werknemer gelden die maxima pro rata.
Dat gemeenschappelijke initiatiefrecht bestond al tijdelijk en werd voor 2025-2026 nog met één jaar verlengd (Liantis, geraadpleegd op 27 september 2026). Sinds dit schooljaar is het structureel verankerd. Het maakt van het opleidingsverlof een instrument dat je zelf kunt inzetten: je stelt een opleiding voor die je onderneming nodig heeft, bijvoorbeeld naar een knelpuntfunctie, en je werknemer volgt die met behoud van loon, terwijl jij terugbetaald wordt.
Spreek dus altijd duidelijk af of een opleiding op eigen initiatief of op jouw voorstel gebeurt. Dat onderscheid bepaalt in welke schijf van 125 uur de uren vallen.
Hoe vraag je de terugbetaling aan?
De aanvraag gebeurt digitaal. Je meldt de opleiding van je werknemer aan in het digitale platform Vlaamse opleidingsincentives, binnen drie maanden na de start van de opleiding (Securex, geraadpleegd op 27 september 2026).
Mis je die termijn, dan betaal jij de rekening. Je werknemer behoudt het recht op opleidingsverlof, maar jij krijgt geen terugbetaling (Acerta, geraadpleegd op 27 september 2026).
Stap 1. Check of de opleiding in de opleidingsdatabank staat en tot een erkende categorie behoort.
Stap 2. Gaat het om een bedrijfsinterne opleiding, vraag dan eerst het preadvies aan, of registreer het gunstige preadvies dat je al kreeg.
Stap 3. Bereken samen met je werknemer het persoonlijke maximum, pro rata de tewerkstelling in maart of bij de start van de eerste opleiding, en spreek af of het om eigen initiatief of jouw voorstel gaat.
Stap 4. Meld de opleiding aan in het platform, binnen drie maanden na de start.
Stap 5. Registreer de uren opleidingsverlof in de DmfA. Het departement kijkt die registratie na wanneer het de terugbetaling berekent.
Wie de regels omzeilt, riskeert veel. De hervorming zet ook in op het aanpakken van misbruik: de terugbetaling kan geschorst worden en een werkgever kan tijdelijk uitgesloten worden (Acerta, geraadpleegd op 27 september 2026).
Wat de werkgever moet onthouden
- Meer terug per uur. Het forfait stijgt van € 14,91 naar € 24,50 per uur, vanaf het schooljaar 2026-2027.
- Opnieuw open vanaf 50%. Deeltijdse werknemers komen weer in aanmerking, pro rata hun tewerkstelling in maart of bij de start van de opleiding.
- Tot 250 uur per jaar, als de werknemer ook een opleiding op jouw voorstel volgt. Die regel is nu structureel.
- Strengere voorwaarden voor opleidingen. Voor arbeidsmarktgerichte opleidingen tellen alleen nog de categorieën uit het besluit, en opleidingen die de wet of een cao je al oplegt, vallen af. Bedrijfsinterne opleidingen vragen een preadvies.
- Drie maanden. Zo lang heb je na de start van de opleiding om de terugbetaling aan te vragen.
Hoe Recruit je helpt
Opleidingsverlof raakt meteen aan je loonverwerking: uren die doorbetaald worden, een tewerkstellingsbreuk die telt, een pro rata voor deeltijdsen. Dat zijn gegevens die Recruit al voor je bijhoudt.
Met Recruit:
- Arbeidsregimes altijd correct - Voltijds of deeltijds, de basis van het pro rata waarop je werknemer recht heeft
- Correcte loonberekening - Loon afgestemd op jouw paritair comité, ook voor de uren opleidingsverlof
- Dimona en sociale documenten - Onmiddellijke aangifte van tewerkstelling en stukken bewaard
- Overzicht van je personeel - Weten wie bij je werkt, onder welk regime en sinds wanneer
- Persoonlijke support 24/7 - Een vast aanspreekpunt dat je dossier en je sector kent
Probeer Recruit of contacteer onze HR-experts voor advies op maat.
Veelgestelde vragen
Geldt het opleidingsverlof ook in Brussel en Wallonië?
Neen. Het Vlaams opleidingsverlof geldt voor werknemers uit de privésector die werken in een vestiging in het Vlaamse Gewest. Werken ze in een vestiging in Brussel of Wallonië, dan vallen ze niet onder deze regeling.
Mag ik opleidingsverlof weigeren?
In principe niet, als de opleiding aan de voorwaarden voldoet. Je kunt je wel verzetten tegen te veel gelijktijdige afwezigheden. Met minder dan 20 werknemers mag je weigeren dat meer dan 10% van je personeel tegelijk afwezig is, maar je moet minstens één werknemer laten gaan. Vanaf 20 werknemers geldt die 10% per functie, met minstens één werknemer per functie (Securex, geraadpleegd op 27 september 2026).
Hoeveel uren geven examens bij de examencommissie?
Sinds 1 september 2026 geven examens bij de examencommissie secundair onderwijs of basisonderwijs recht op 16 uur opleidingsverlof, in plaats van 8. Hetzelfde geldt voor de beoordeling van eerder verworven competenties in een erkend EVC-testcentrum. De werknemer moet wel aanwezig zijn bij de beoordeling.
Mag ik opleidingsverlof combineren met andere steun?
Niet onbeperkt. Het verbod op cumulatie is uitgebreid tot maatregelen die de loonkosten van de werknemer of van een vervanger volledig financieren. Krijg je voor dezelfde werknemer al zo'n tegemoetkoming, check dan eerst of de terugbetaling van het opleidingsverlof nog mogelijk is.
Wat gebeurt er als een opleiding van de lijst verdwijnt?
Een werknemer die al met de opleiding gestart is, behoudt het opleidingsverlof voor de volledige opleiding, ook als die uit de databank geschrapt wordt.
Hoeveel uren geeft een opleiding in het hoger onderwijs?
Elk studiepunt geeft recht op vier uur opleidingsverlof, op voorwaarde dat de werknemer deelneemt aan de eindbeoordeling.
De informatie in dit artikel is louter informatief en vervangt geen professioneel juridisch advies. De arbeidswetgeving evolueert regelmatig. Raadpleeg altijd de geldende wetgeving of contacteer een HR-expert voor advies dat past bij jouw situatie.